Eenzaamheid in de buurt

Perceptie
Door de steeds voortschrijdende individualisering zal eenzaamheid in de toekomst nog verder toenemen. Bovendien is er een discrepantie tussen de individuele beleving en maatschappelijke opvattingen. Tegenover de enorme ruimte die er is voor het individu staat er ook een behoorlijke druk vanuit de samenleving om toch vooral mee te kunnen functioneren in het tempo, het moeten presteren en de rationaliteit van deze maatschappij. En daar maakt eenzaamheid geen deel van uit. Er is een taboe op komen te rusten; eenzaamheid wordt gezien als niet meekomen, als niet succesvol zijn. In een tijd waarin ‘gezellig samenzijn’, ‘volle agenda’s’ en ‘de hechte vriendenkring’ in bijna elke tv-serie of commercial de boventoon voeren, wordt eenzaamheid genegeerd of niet geaccepteerd.

Omgang met de problematiek
Het lijkt erop dat efficiëntie, rationaliteit en snelheid steeds dominanter worden binnen de systemen en methodes waarmee de maatschappij functioneert en problemen tracht op te lossen. Het gevolg hiervan is dat dieperliggende vraagstellingen met een meer existentieel karakter geen maatschappelijke inbedding meer hebben. Ze raken verbannen naar het strikt individuele vlak, of worden vanuit efficiëntie en rationaliteit benaderd. Dit laatste reproduceert op paradoxale wijze vaak juist dezelfde onmacht in de omgang met deze vraagstukken. Het benaderen en oplossen van deze vraagstukken vereist een andere benadering, met een andere dynamiek en een ander soort aandacht. Zo ook de problematiek rond eenzaamheid.

Projectplan
De omgang met de problematiek rondom eenzaamheid vraagt om een nieuwe aanpak. Met het project ‘Eenzaamheid in de buurt’ wil YD+I morrelen aan gevestigde methodes, om tijd, ruimte en aandacht te creëren voor een andere benadering. Centraal staat de vraag hoe eenzaamheid een vernieuwde plek in de samenleving kan krijgen, die past bij deze tijd.

Doelstellingen
-bijdragen aan de verandering in de beleving van en de omgang met eenzaamheid bij diegenen die het aan den lijve ondervinden;
-bijdragen aan de verandering in de perceptie die de buitenwereld heeft van eenzaamheid. Het project moet leiden naar meer gevoel, begrip en dialoog voor en over het onderwerp, en het taboe wat erop rust verbreken;
-het project zelf dient van meet af aan – in het klein – ruimte voor ontmoeting bieden. Deze ruimte voor ontmoeting moet gedurende het project uitgroeien tot een duurzame ontmoetingsplek m.b.t. eenzaamheid;

Doelgroepen
-mensen die eenzaamheid aan den lijve ondervinden of juist anderen ermee willen helpen;
-het werkveld: instellingen, organisaties en personen die om professionele redenen – vanuit het opstellen van beleid, vanuit wetenschappelijk onderzoek of vanuit praktijkervaring – zich met het thema eenzaamheid bezig houden;
-de culturele sector, om de rol van creativiteit in de omgang met sociale vraagstukken te ontwikkelen;
-breder publiek, om de algemene perceptie van Eenzaamheid te veranderen;

Plan van aanpak
Het vraagstuk wordt vanuit een culturele invalshoek benaderd. Kunst & cultuur fungeren als vrijplaats voor uitingen over en ontmoetingen rondom eenzaamheid; als inspiratiebron en als middel om verbindingen tussen partijen en personen te bewerkstelligen.

Persoonlijke belevingen vormen hierin het vertrekpunt. Kunstenaars, vormgevers en andere creatieven gaan een door hun gekozen buurt of omgeving in met de verbeelding van hun ervaring of inspiratie met eenzaamheid. Hiermee proberen ze in contact te komen met bewoners, ze te inspireren en uit te dagen. Samen met bewoners vertalen ze verhalen en ervaringen naar verschillende culturele uitingen, zoals gedichten, foto’s, schilderkunst, etc. Deze uitingen vormen de basis voor ontmoeting en uitwisseling met de sectoren wetenschap, beleid, creativiteit en praktijk.